Kurriloa nahiko espezie arrunta Euskal Herrian, udazkenean ikus daitezkeelarik bertako zeruak zeharkatzen aldra handiak eratuz. Garai berean, Naparroko urmaeletan ikus daitekeen espeziea da. Nahiz eta espezie handia izan, 4-6kg, liraina da bere hanka eta lepo luzearekin. Espezie migratzailea izanik neguak Iberiar Penintsulan igarotzen ditu eta kumeak Europa iparraldean errutzen dituzte. Hegazti espezie hau oso loturik dago urarekin.
Kurriloa
Grus grus
Phyluma: Chordata
Klasea:Aves
Ordena: Gruiformes
Familia: Gruidae
Klasifikazioa: Linnaeus, 1758
Estatusa: lc
Deskribapena
Tamaina handiko hegaztia da kurriloa, 110 cm-ko altura izaten baitute eta 210 cm-ko hego zabalera. 4-6 kg-ko pisuarekin. Ar eta emeen artean ez dago dimorfismo sexualik. Itxura liraineko hegaztiak dira, lepo zein hanka luzeekin. Kurriloan kolore grisa da nagusi, nahiz eta pileoan orbain gorri bat izan. Buruaren bi aldetan kolore zuriko lumaia daukate, hauek lepoaren atzealde-arte irizten dira. Luma primario zein sekundarioak kolore beltza daukate. Isats laburreko espeziea da.
Antzeko espezieak
Ez dago antzeko espezierik
Banaketa
Europa osoan zehar barreiaturik dagoen espeziea da. Europa iparraldeko gune zingiratsuetan kumatzen dute eta neguan hegoaldera migratzen dute. Europako kurriloen negutze gune nagusiak Iberiar Penintsulako mendebaldeko larreak izaten dira. Talde nahiko handitan pilatuz hezeguneetan, esate baterako Gallocanta eta Sotonerako urmaeletan. Ipar-hego zein alderantzizko migrazioak Espainiako ekialdetik egiten dituzte eta Aragoien pasako gune garrantzitsuak aurkitzen dira. Lehen indibiduoak negutze gunera urriaren erdialdean heltzen dira, baina gehiengoa azaroaren amaieran heltzea da.
Habitata
Kurriloak habitataren aukeraketa aktiboa burutzen dute, urte garaiaren arabera. Gune ezberdinak hautatzen baitituzte kumatzeko eta negutzeko. Kumeak, Europako ipar aldean izaten dituzte, batik-bat ekialdean. Normalean baso barnealdeko lokaztiek osatzen duten soilgunetan kumatzen dute. Lezkediz inguraturiko hezeguneak ere erabiltzen dutela ikusi da. Kabia beste zenbait lekutan eraiki dezakete, baina, betik ur betekizunak asetzeko ur beste dagoen tokietan eta oso garrantzitsua da kumeak babesteko guneak isolatuak izatea.
Kumatzearen ostean deskantsu garaia dator eta kurriloak tokiz mugitzen dira, beste biotopo batzuk kolonizatuz, esate baterako larre zingiratsuak, babesturiko badietan eta hezeguneak.
Negutze guneak Iberiar Penintsula hego mendebaldean izaten dituzte, bertan landaredi estaldura txikiagoko guneak aukeratzen dituzte eta zenbait kasutan ur iturrietatik urruti. Normalean landatze gune irekiak aukeratzen dituzte, “dehesak” esate baterako.
Habitat bereko espezie gehiago
Elikadura
Batez ere belarrak jaten dituen espeziea da hau. Ala ere urteko garai batzuetan animali txikiak jaten dituzte beraien bazka osatzeko. Jaten dituzten animaliak ornogabe txikiak izaten dira. Kumatze garaian jandako animali kopurua handitu egiten da.
Ugalketa eta ontogenia
Heldutasun sexuala 4 bat urterekin lortzen dutela uste da baina ez da ziurra. Bikoteak monogamoak badira ere gorteiua urtero burutzen dute. Normalean bi arrautzez osaturiko errunaldiak jartzen dituzte oso arraroa izanik arrautza bakarreko errunaldiak. Txitatzea arrak zein emeak burutzen dute eta 30 egun irauten du.
Txitak nidifugoak dira eta jaio bezain pronto igeri egiteko gai dira eta 24 orduren buruan korrika egiteko. 10 astetan hegan egiteko gaitasuna izanik.
Bizimodua
Talde handiak eratuz bizi da migrazioak irauten duen bitartean eta Iberiar Penintsulan dagoenean. Milaka indibiduoz osaturiko taldeak ikus daitezke eguerdiko edan-lekuetan. Ehunka alez osaturiko taldetan elikatzen dira, gunean guneko bazka potentzialaren arabera.
urt
ots
mar
api
mai
eka
uzt
abu
ira
urr
aza
abe